درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

پنجشنبه 1 فروردين 1398 14 رجب 1440 Thursday 21 March 2019
ندا، یوسف
1394/09/30 950

ندا، یوسف

مهندس یوسف ندا از چهره‌های مطرح جماعت اخوان المسلمین مصر است که از اندیشه وحدت اسلامی میان فریقین دفاع کرده است.

از تألیفاتِ مهم یوسف ندا درباره اخوان المسلمین است: يوسف ندا، دوجلاس تومسون (2013 م) من داخل الإخوان المسلمين.. يوسف ندا مع دوجلاس تومسون "حقيقة أقوى الجماعات الإسلامية السياسية في العالم" قاهره (ط 1) دار الشروق»

[عقیده: کتابنا واحد]

میان مهندس یوسف ندا و محمود غزلان (از دیگر مسئولان اخوان المسلمین) مناظره مکتوبی رخ داده است. یوسف ندا اختلاف میان شیعه و اهل سنت و به‌خصوص اخوان را تنها در فروع می‌داند و معتقد است که همگی مسلمان و دارای اصولی مشترک (مانند اعتقاد به توحید و نبوت و قرآن و آخرت و ...) هستند. درحالی‌که اعضای متمایل به سلفیت در جماعتِ اخوان المسلمین مانند: محمود غزلان، اختلافات را در اصول اعتقادات می‌دانند و ارتباط با ایران و یا شیعیان را تنها از باب روابط سیاسی و نه اخوت اسلامی به شمار می‌آورند. مهدی عاکف مباحث مذکور را موضع شخصی افراد دانست و بر موضع معتدل اخوان درباره شیعه تأکید کرد.

مهندس یوسف ندا در پاسخ به سخن محمود غزلان درباره تناقض میان ادعای شیعیان مبنی بر عدم تحریف قرآن با وجود احادیث و مطالب بسیار در تراثِ شیعی که دلالت بر تحریف قرآن دارند، می‌نویسد: (به‌تاریخ 4/5/2009 م)

باید از سخن گفتن درباره تحریف یا عدم تحریف قرآن دست برداشت. دانشمندان شیعه نظر قاطعی در این زمینه دارند و ادعای تحریف قرآن، نظر شاذ و بی‌ربطی است که به روایاتی غیر صحیح و غیرقابل قبول، استناد دارد. قرآنی که در میان شیعیان تلاوت می‌شود، همان قرآنی است که در دستان اهل سنت است.

امّا مصحف فاطمه، بخشی از قرآن و کلام خدا نیست؛ بلکه دعاها و یا تفسیر آیاتی از قرآن است که حضرت فاطمه آن‌ها را از پدرش می‌شنیده و در نسخه‌ای که داشت، یادداشت می‌کرده است.

شیعیان در این زمینه با صراحت صحبت کرده و نظرشان را داده‌اند. هنگامی که از شیخ عبدالله منیع در این موضوع پرسیده شد، پاسخ زیبایی داد: باید از این سخنان دست برداریم و لازم است اعتراف کنیم که شیعیان قرآنی غیر از آنچه نزد ماست، ندارند و این پاسخ همان سخنی است که شیخ قرضاوی گفته است. ...(این خلاصه‌ای از مصاحبه شیخ حسن صفار است) ... (خسروشاهی، 1392: 195-196)

منابع:  سید هادی خسروشاهی (1392 ه.ش)  حرکت‌های اسلامی معاصر استراتژی نظام و مسئلة شیعه و سنی. قم (چاپ اوّل) بوستان کتاب قم.