درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

چهارشنبه 28 شهريور 1397 8 محرم 1440 Wednesday 19 September 2018
حسینی شهشهانی٬ محمد بن عبدالصمد
1394/09/17 906

حسینی شهشهانی٬ محمد بن عبدالصمد

 آیت‌الله مير سید محمد بن عبدالصمد حسيني اصفهاني معروف به «شَهْشَهاني[1]» (متوفی 1289 ه.ق) از اکابر علماي اماميه در اواخر سدة سيزدهم هجری است

نام برخی از شاگردان او که بیانگر فضل و مقام والای علمی اوست، عبارت‌اند از آیات عظام سید محمدباقر موسوي خوانساري صاحب روضات (متوفاي 1313 ق)، ميرزا محمدحسن شيرازي (متوفاي 1312 ق)، عبدالغفار تويسرکاني «متوفاي 1319 ق)، فاضل اردکاني (متوفاي 1302 يا 1305 ه.ق»، ميرزا بديع درب امامي (متوفاي 1318 ق).

او همانند شیخ علی بن عبدالعالی که رساله‌ای مستقل در نفی نقیضه دارد، در بحث «القرآن» کتاب «العروة الوثقی» خویش در زمینه احادیثی که دلالت بر نقصان از قرآن می‌کنند، تصریح دارد اگر حدیثی مخالف با کتاب و سنت متواتره و یا اجماع قرار گیرد و نتوان خلاف آن را به وجهی تأویل کرد و یا به برخی وجوه حمل کرد (که از معنای تحریف قرآن فاصله گیرد)، باید آن احادیث را به کنار افکند و به آن‌ها توجهی نکرد. (عبایی خراسانی، 1413: 8 – 9) آیت‌الله خویی در البیان، آیت‌الله عبایی خراسانی و آیت‌الله جناتی «منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی» نیز به نظرات شهشهانی در ذیل علمای شیعه که قائل به صیانت قرآن از تحریف‌اند، اشاره‌کرده است.

منابع

محمد عبایی خراسانی (1413 ه.ق) جمع القرآن و تألیفه، قم (چاپ اول) المؤتمر العالمی لالفیة الشیخ مفید.

جناتی، محمدابراهیم (1370 ه.ش) منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، کیهان.

سید ابوالقاسم خویی (1401 ه.ق) البیان فی تفسیر القرآن. انوار الهدی (ط 8) این کتاب توسط محمدصادق نجمی و هاشم زاده هریسی به فارسی ترجمه و منتشرشده است. (تهران، ط 2، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: 1385، 727 ص)

جهت آشنایی با زندگی مرحوم آیت‌الله شهشهانی

سید کمال موسوی (پاییز و زمستان پ 376 ه.ش) (مقاله) شهشهانی، فقیهی واقف، ناقدی ژرف‌نگر، وقف میراث جاویدان»، شماره 19 و 20، 86 – 97.

 

 

[1] شَهْشَهان نام محله‏اي در شمال شهر اصفهان است.