درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

يكشنبه 3 شهريور 1398 23 ذی‌الحجه 1440 Sunday 25 August 2019
جعفری، یعقوب
1394/08/12 1205

جعفری، یعقوب

 آیت‌الله یعقوب جعفری (متولد 1325 ه.ق شهرستان مراغه) برخی از استادان او عبارت‌اند از: آیات عظام هاشم آملى، فيروزآبادى، كاظم تبريزى، شريعتمدارى و سید محمدرضا‏ گلپايگانى، مکارم شیرازی، جواد تبريزى و حسین وحيد خراسانى.

 

او علاوه بر تحقیق و نگارش آثاری در زمینه قرآن و علوم آن، در جامعة المصطفی العالمیه (مرکز جهانی علوم اسلامی) در قم، در دوره دکترای رشته تخصصی تفسیر و علوم قرآنی در دو موضوع «تفسیر تطبیقی» و «علوم قرآنی» و در دوره کارشناسی ارشد در موضوع «تفسیر آیات مشکل قرآن» و نیز در مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، در موضوع «علوم قرآنی» به تدریس اشتغال دارد و در سال 1387 در گردهم آیی استادان جامعة المصطفی العالمیة به‌عنوان استاد نمونه معرفی شد.

جعفری در تفسیر خود با عنوان «کوثر»، بحثى درباره مصونيت قرآن از تحريف نوشته است. (جعفری، ج 6 / 16) به بیان او:

یكى از امتيازات مهم و برجسته قرآن مصون و محفوظ ماندن از تحريف و جابه‌جايى و زيادى و نقصان است. آنچه به‌عنوان قرآن ميان ماست، بدون كمى و زيادى همان است كه بر پيامبر خدا (ص) نازل‌شده و به همان صورت، دست‌نخورده باقی‌مانده و هیچ‌کس بر آن چيزى نيفزوده و چيزى كم نكرده است. اين مطلبى است كه مسلمين از شيعه و سنّى بر آن اتفاق‌نظر دارند و اگر از افراد نادرى از شيعه و سنّى قول به تحريف نقل‌شده باشد به‌هیچ‌وجه اهميّت ندارد و خلاف مسلّمات امّت اسلامى است. در خود قرآن آيات متعدّدى وجود دارد كه از آن‌ها استفاده مى‏شود كه قرآن هرگز قابل تحريف نيست و خداوند باقدرت كامله خود، قرآن را از هرگونه تحريف و تغييرى حفظ مى‏كند: وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ (فصلت/ 42) آن كتابى است عزيز كه باطل نه از پيش رو و نه از پشت سر به آن راه پيدا نمى‏كند و آن فرستاده‌شده‌ای است از جانب خداى حكيم حميد. (همان)

او علاوه بر قرآن به مجموعه‌ای از روایات نیز استناد می‌کند؛ مانند مجموعه روایات ارجاع به قرآن (همان: 6 / 19) مجموعه روایات با مضمون عرض روایات به قرآن (همان: 6/ 20) و حدیث ثقلین (همان: 6 / 21)

همچنین در بخش مقالات وبگاه آیت‌الله جعفری مقاله‌ای با عنوان « تهمت تحريف قرآن بر شیعه» موجود است[1]. در بخشی از آن می‌خوانیم:

آنچه اين نويسندگان دستاويز خود قرار داده‏اند، ظواهر بعضى از روايات شيعه است، درحالی‌که چنانكه خواهيم ديد در روايات اهل سنت هم مطالبى وجود دارد كه به‌روشنی دلالت بر تحريف قرآن مى‏كند ولى اهل سنت آن‌ها را توجيه مى‏كنند. عالمانه نيست كه در تبيين عقايد يك مذهب به كتب روايى تنقيح نشده آن مذهب استناد كرد بلكه بايد کتاب‌های اعتقادى و كلامى آن مذهب را در نظر گرفت. اگر بنا باشد كه با استناد به‌ظاهر برخى از روايات، به شيعه تهمت تحريف زد، بايد گفت كه اهل سنت نيز قائل به تحريف قرآن هستند، چون در روايات آن‌ها مطالب دالّ بر تحريف به‌صورت شديدترى وجود دارد و ما اكنون نمونه‌هایی از آن را مى‏آوريم:

در برخى از کتاب‌های اهل سنت آمده كه دو سوره از سوره‏هاى قرآن به نام‏هاى سوره خلع و سوره حفد از قرآن حذف‌شده است! و جالب‏تر اين‏كه سيوطى متن آن‌ها را هم آورده كه هيچ شباهتى به قرآن ندارد. (سيوطى، الدر المنثور، ج 6، ص 420 به بعد)

از ابىّ بن كعب و عايشه نقل كرده‏اند كه سوره احزاب ازنظر طول به‌اندازه سوره بقره بود و آيه رجم هم در آن بود. (متقى هندى، كنز العمال، ص 2،567؛ شوكانى، فتح القدير، ج 1، ص 126 و قرطبى، تفسير، ج 14، ص 113.)

او تأکید می‌کند که « عالمانه نيست كه در تبيين عقايد يك مذهب به كتب روايى تنقيح نشده آن مذهب استناد كرد بلكه بايد کتاب‌های اعتقادى و كلامى آن مذهب را در نظر گرفت.»

منابع

يعقوب جعفرى (1381) كوثر، قم (چاپ اول) انتشارات هجرت، ج 6.

مجلد اول تفسیر در سال 1376 ه.ش منتشرشده است.

تفسیر مذکور در وب‌گاه رسمی ایشان به نشانی (jafarinia.com) قابل‌دسترسی است.

 

[1] www.jafarinia.com/safahat/matnha/matn_magalat/tahrif.htm