درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

يكشنبه 29 مرداد 1396 27 ذی‌القعده 1438 Sunday 20 August 2017
بازدید دانشگاهیان و شخصیتهای شیعه و  اهل سنت کشور عراق  از مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی قم
1395/01/21 1767

بازدید دانشگاهیان و شخصیتهای شیعه و اهل سنت کشور عراق از مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی قم

 از آنجا که مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، نهادی فرهنگی وبین المللی است از این رو ، شکل گیری فعالیت های پژوهشی ؛ متناسب با شرایط ویژه و در پاسخ به نیازهای فکری و فرهنگی جهان اسلام، امری ضروری تلقی می شود

.

 

دانشگاهیان و شخصیتهای شیعه و  اهل سنت کشور عراق  از مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی قم  بازدید کردند. مهمانان لدی الورود از سوی حجت الاسلام والمسلمین صادق گلزاده  معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی مورد استقبال قرار گرفتند. درادامه مهمانان از کتابخانه تقریب بازدید به عمل آوردند و مسوول کتابخانه و برخی ازمسولان پژوهشگاه مطالعات تقریبی راجع به پژوهشگاه و کتابخانه توضیح دادند.  مسوول کتابخانه این کتابخانه را که دارای حدود چهل هزار کتاب تقریبی است را مهمترین کتابخانه تقریبی کشور معرفی کرد و گفت این کتابخانه در خدمت محققان و پژوهشگران حوزه وحدت وتقریب است.  گلزاده در بازدید مهمانان و دانشگاهیان و شخصیتهای شیعه و  اهل سنت کشور عراق ازکتابخانه تقریب، ضمن معرفی مجمع و معاونت فرهنگی، پژوهشگاه مطالعات تقریبی ودیگر بخشها گفت : از آنجا که مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، نهادی فرهنگی وبین المللی است از این رو ، شکل گیری فعالیت های پژوهشی ؛ متناسب با شرایط ویژه و در پاسخ به نیازهای فکری و فرهنگی جهان اسلام، امری ضروری تلقی می شود.

 

به همین منظور ، ضرورت بازگشت به منابع اصیل و گرانسنگ اسلامی و بازشناسی فرهنگ دینی متناسب با شرایط و نیازمندی های زمان، سبب شد تا در سال 1370 پژوهشگاه مطالعات تقریبی مجمع در قم شکل گیرد.

 

درادامه مهمانان و علما وشخصیتهای اهل سنت ، از معاونت فرهنگی و مرکز اطلاع رسانی  مجمع التقریب نیز باز دید کردند.

 

 

 

 حجت الاسلام والمسلمین نجف مسوول مرکز اطلاع رساني

 

 به هنگام بازدید مهمانان از مرکز اطلاعرسانی در معرفی مرکز و نرم افزارها و فعالیت ها گفت: پيشرفت‌های علمی و گسترش شتاب‌آلود فناوری ، همه روشنفكران و دوستداران دانش و معرفت را به پيگيری حوادث و وقايع از طريق شبكه اطلاع‌رسانی(اينترنت) و شبكه‌های مرتبط در راستای انجام تبليغات درست و مناسب و مقابله با انديشه‌های انحرافی و غلطی در سايت‌ها و شبكه‌های ماهواره‌ای اينجا و آنجا منتشر و پخش می‌شوند ، سوق داده است.

 

با توجه به اهميّت اين جنبه فرهنگی ، "مجمع جهانی تقريب مذاهب اسلامی" كوشيده است تا برای نخستين بار مرکز اطلاعرسانی تقریب و سايت(تارنمای) taghrib.org را در سال 2001م. تأسيس که تا کنون مطالب بسیار زیادی در ساحت وحدت و تقریب به جهانین و علاقه مندان وحدت و تقریب تقدیم نموده است.

 

این مرکز دارای چهار بخش عمده برای تحقق وحدت امت اسلام و تقریب بین مذاهب اسلامی است

 

که عبارتند از:

 

1-فعالیتهای پایگاه اطلاع رسانی

 

2-نرم افزار گوشیهای هوشمند و تبلت ها

 

3-محصولات مرکز اطلاع رسانی

 

4-تهیه و تنظیم کتابخانه صوتی و تصویری

 

بخش اول : پایگاه اطلاع رسانی

 

این مرکز ، كوشيده تا با ياري گرفتن از دو سايت (تارنماي) وابسته به خود و كوشش‌ها و تلاش‌های مؤثر دست‌اندركاران ، خدمات خود را براي نيل به اهداف "تقريب" و وحدت امت اسلامي عرضه نمايد:سایت altaghrib.net  و taghrib.org(فارسی و عربی)

 

 شامل سرفصلهایی همچون : كتابخانه تصويری(فيلم‌ها و عكس‌های ويژه كنفرانس‌های بين‌المللی وحدت اسلامی و ديگر گردهمايی ها و سمينارها و مناسبت‌های برگزار شده در داخل و خارج از جمهوری اسلامی ايران)، آلبوم هزاران عکس از مناسبتهای گوناگون.معرفی سايت‌های مرتبط و سایتهايی كه به "تقريب" می‌پردازند،پيشگامان تقريب( معرفي دهها نفر از شخصيت‌های برجسته‌ تقريبی،کتابخانه تقریب(بیش از6000 حلد کتاب تقریبی و مرتبط همراه با جستجوی پیش رفته)، محصولات:(تمامي CD و dvdهای را كه شمار آنها به بيش از 150 حلقه بالغ شده است را شامل می شود.)، تازه‌هاي سايت :( 1ـ كتاب‌ها، 2ـ گزارش ها 3ـ مقالات 4ـ اخبار و...مي‌‌باشد.)و... می باشد.

 

 

 

درادامه این بازدید حجت الاسلام والمسلمین صادق گلزاده  معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ضمن تبیین وحدت و تقریب و بایدها و نبایدهای آن، ضمن تاکید بر وحدت اقوام و مذاهب اسلامی و ضرورت وحدت امت اسلامی ایران و عراق در معرفی معاونت فرهنگی  مجمع التقریب گفت:

 

تلاش جهت نهادینه سازی مسئله دیپلماسی وحدت اسلامی و زمینه سازی برای تشكیل امت واحده اسلامی یکی از دغدغه های جدی و اساسی فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی است.

مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی فعالیتها و اقدامات بسیاری  در بسط و گسترش فرهنگ تقریب در جهان اسلام را وجهه همت خود قرار داده است و معاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، فعالیتهای خود را در ۳ فاز تعریف كرده و انجام می دهد كه شامل تئوری سازی تقریب، گفتمان سازی تقریب و اقدامات عملیاتی و میدانی پروژه‌های تقریب می باشد.

در بخش نخست يعنی تئوری سازی تقریب، اقدامات بزرگی در مجمع التقریب انجام شده است و در این زمینه گنجینه بزرگی در از آثار و اندیشه های تولید شده را  اختیار داریم؛ در بخش گفتمان سازی تلاش کرده‌ایم که گفتمان تقریب را در سراسر جهان گسترش دهیم ؛ در بخش عملیاتی كه در این برهه در آن قرار داریم مجموعه ای از پروژه ها را تعریف كرده ایم تا فرهنگ تقریب  گسترش یابد و تقریب و وحدت به یک فرهنگ تبدیل شود كه کار گسترده فرهنگی و علمی برای اصناف و اقشار مختلف و فرهنگ سازی در میان نوجوانان و جوانان و زنان  و دانشجویان و دانشگاهیان و سایر اقشارتشكیل از جمله این فعالیتهاست.

 

حجت الاسلام والمسلمین گلزاده گفت: معاونت فرهنگی مجمع جهانی تقريب مذاهب اسلامی، با فعاليت در زمينه‌های گوناگون نظير پژوهش و تدوين کتب با موضوعات اسلامی و تقريبی، تصحيح و تحشيه کتب و ميراث فرهنگی مشترک مسلمانان، چاپ و انتشار کتب و مجلات، شرکت در نمايشگاه‌های داخلی و بين المللی کتاب، طراحی و راه‌اندازی پايگاه اينترنتی به زبان‌های مختلف ( حدود20  زبان:  فارسی،  انگليسی،  عربی،  ترکی استانبولی،  اردو،  اسپانيايی،     بنگالی،  فرانسه،  روسی،  تايی،  سواحيلی ،  اندونزيايی،  تركی آذری و...با سه رسم الخط ( عربی،  لاتين،  سرليك)،  آلمانی،  هندی و  تاجيكی ) در بخش‌های مختلف ، پاسخگوی نيازهای علاقه‌مندان حوزه  وحدت و تقريب است، همکاری با مؤسسات فرهنگی و علمی در سراسر جهان، همکاری‌های دانشگاهی، فعاليت های تحقيقاتی وبسياری امور ديگر، نقش بسزايی در تکوين و ترويج انديشه تقريب مذاهب اسلامی ايفا می‌كند.

 

معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه معرفی معاونت فرهنگی گفت:

 

شناسايی موارد ضد تقريبی در انتشارات و مطبوعات و کتب درسی کشورهای اسلامی،اجرای طرح‌های مشترک پژوهشی با مراکز علمی،حمايت از پايان‌نامه‌هاي مقطع کارشناسي ارشد و دکترا درموضوعات مورد نظر مجمع،برگزاری دوره‌های آموزش تربيت خطباء و مبلغين تقريبی،انتخاب و اهداء جايزه کتاب سال تقريب، شخصيت تقريبی و ناشر تقريبی سال اعطای بورس تحصيلی و فرصت مطالعاتی،برگزاری سمينارها و کارگاه‌های دانشگاهی،ايجاد کرسی فقه تقريبی در دانشگاه‌های ديگر کشورها. بخشی دیگر از فعالیتهاست.

 

وی گفت: معاونت فرهنگي در جهت انجام طرح‌های پژوهشی خود، با مراکز حوزوی و دانشگاهی و مطالعاتی ارتباط برقرار می‌كند. در اين زمينه، تاکنون تفاهم‌نامه همکاری با مراکز مختلف امضاء شده است.

 

وی گفت ما در سایت وصفحات وب علمی و فرهنگی معاونت فرهنگی به حدود 20زبان بخشهای مختلفی همچون: فتاوای تقريبی،بانک اطلاعات تحریف ناپذیری قرآن کریم،ميراث مشترك،پيامبر اعظم ،مباحث قرآنی،اقليت‌های اسلامی، اديان وعرفان،اخبار،كتابخانه ديجيتال، مجلات و... را داریم. مدیر مسول انتشارات و مجلات مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه گفت:چاپ، نشر و توزيع بیش از 300عنوان کتاب و چندین عنوان مجله و نرم افزار و حضور در دهها و صدها نمایشگاه ملی و بین المللی و منطقه ای از نمایشگاه دیگر فعالیت های معاونت فرهنگی است.

 

فرهنگ وحدت و تقریب، کتب تفسيري و علوم قرآن، فضائل اهل البیت عند اهل السنه و الشیعه ، رواد التقریب،طلایه داران تقریب،اجوبة الشبهات، موسوعه ئهای فقهی و اصولی، فقه مقارن،موسوعه و سلسله روايات مشترک بین تشیع و تسنن، قواعد و احکام فقهی مقارن و احيای تراث فقهی و اصولی، اقليت‌های مسلمان، چالش‌های معاصر، بيداری اسلامی، نمايه و كتابشناسي‌ها، مجموعه مقالات کنفرانس‌های بین المللی وحدت اسلامی و مجامع وكنفرانس‌های دیگر و...بخشی از سرفصلهای کلی آثار مجمع التقریب است.

 

وی گفت: انتشار مجله‌ها ( رساله الاسلام، رسالة التقريب (فصلنامه عربی)،ثقافه التقریب(عربی)، اندیشه تقریب،پيك تقريب،اسلام در نگاه غرب،اخبار تقريب، شعور اتحاد(اردو)،مجله Altaqrib  انگليسی ، مجله SALAM روسی،مجله Le Débat  فرانسوی و...از دیگر توفیقات این معاونت است.

 

 گفتنی است انتشار نرم افزار آثار و فعالیتها و  انتشار لوح فشردهCD-  dvd مستند اهل سنت ايران، تلاشهای موسسه گفتگوی مذاهب  و...بخشی دیگر از فعالیتهای معاونت فرهنگی است.

 

 

 

در ادامه مهمانان و دانشگاهیان و شخصیتهای اهل سنت کشور سوریه به اتفاق جمعی از مسوولان و کارشناسان مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی جهت نشت علمی و هم اندیشی تقریب در جهان معاصر در سالن اجتماعات و نمازخانه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی شعبه قم گردهم آمدند.

 

 

 

 

در این نشست علمی و هم اندیشی چندتن از مهمانان و دانشگاهیان و شخصیتهای شیعه و اهل سنت کشور عراق ضمن بیان دیدگاه های تقریبی خود گفتند:

 

ما در سفر به جمهوری اسلامی ایران باتمام وجود احساس می کنیم که به خانه خود آمده ایم و جمهوری اسلامی ایران پناهگاه همه مسلمانان است و برکت وجود رهبری حکیمانه ولایت فقیه در ایران زبانزد همه است و ایران مقتدر ترین کشور منطقه است.

 

آنان در ادامه اظهارات خود چنین گفتند: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و آیت الله اراکی و آیت الله تسخیری مورد علاقه ما و آثار علمی و فرهنگی شما مورد قبول همه مسلمانان است و ما به این آثار محتاج و نیازمندیم تا در مباحث علمی خود از این اندیشه ها بهره ببریم.

 

برخی از مهمانان در تحلیلی  جامع در ارتباط با وحدت و تقریب گفتند:

 

 کلمه توحید  وتوحید کلمه و اصل اخوت اسلامی در قرآن از مهم‌ترین مبانی وحدت و تقریب در قرآن به شمار می‌آید و در احادیث نبوی و روایات اهل بیت (ع)نیز به همین موارد به عنوان مبانی مهم وحدت و تقریب اشاره شده است.

 

علاوه بر ‌این، از جمله مهم ترین اقداماتی که رسول اعظم(ص) جهت تحقق وحدت و تقریب میان امت اسلامی به انجام رسانید ـ و می‌توان هریک از این اقدامات را مبنایی خاص برای تحقق تقریب دانست ـ موارد و اقداماتی همچون: امضای پیمان‌نامه عمومی در مدینه، نفى نژادپرستى و قومیت‏گرایى، برقراری پیوندهاى خانوادگى، اصلاح ذات البین، تحمل و مدارا، پرهیز از تکفیر افراد مسلمان، و آموزش ادب اختلاف و... هستند که هریک می‌تواند نقش بسزایی در ایجاد وحدت و تقریب داشته باشد.

 

اخوّت دارای ابعاد وسیع و گسترده‌ای است، اما با این وجود این اخوت اسلامی و دینی است که سایر اخوتها و برادریها و از جمله برادری نسبی و ملی و غیره را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

 

قرآن کریم با وضع و تشریع اخوت دینی در پی تحقق اهدافی چون: اصلاح امور مسلمانان به وسیله برادران دینى، رعایت حقوق برادران دینى، تحقق عدالت و مساوات، ترویج ایثار و انفاق و ایجاد اتفاق و اتحاد میان مسلمانان به منظور تحقق وحدت امت اسلامى و مرزبندى میان کفر و ایمان بوده است.

 

تقریب و وحدت اسلامی، از ارزش هاي بنيادينی است که سهم عظيمی از معارف و آموزه های اسلامی را به خود اختصاص داده و همواره در طول تاريخ پر فراز و نشيب اسلام، بر مبانی خود استوار بوده است. از آنجا که تحقق هر ايده و انديشه‏ای بايد مبتنی بر مباني نظری باشد، برای ايده وحدت وفرهنگ تقریب نيز می توان از مجموع منابع دينی، اساسي اسلامی به دست آورد.

 

«وحدانيت خدا، رسالت پيامبر-ص-، اعتقاد به قرآن، قبله ي واحد، محبت اهل بيت-ع- و پايداري در مقابل دشمن مشترک و...» از جمله برجسته ترين اصول مشترک اعتقادي و ارزشي است که تمام مسلمانان جهان نسبت به آن اتفاق نظر دارند و وحدت اسلامي همواره، بر اين مباني استوار بوده است.

 

امروزه دشمنان اسلام، نه تنها مسلمانان، بلکه اسلام و قرآن و آرمان هاي ارزشمند اسلامي را نشانه گرفته‌اند و در اين ميان برخي افراد جاهل و متعصب با استناد به دلايلي بي‌اساس، همبستگي امت پيامبر-ص- را برهم مي‌زنند وجریانات تکفیری و داعشی وارتجاع منطقه که دست نشانده استکبارجهانی وصهیونیزم بین المللی هستند؛ اسلام‌ستيزان را به اهدافشان نزديک مي‌کنند. بر همين اساس ضروري است مسلمانان برمحور مشترکات و مقابله با دشمنان مشترک متحد و متفق شوند.

 

در ادامه  این نشست و هم اندیشی علمی حجت الاسلام والمسلمین صادق گلزاده طی سخنانی ضمن خیر مقدم مجدد به مهمانان و حاضران در نشست علمی و هم اندیشی گفت:

 

تقریب و وحدت و انسجام امّت را می توان از بزرگ ترین نعمتهای الهی دانست که بنا به فرموده امیرالمؤمنین امام علی- علیه السلام- از منّت های والای خداوند بر مردم است که ارزشی برای آن نمی توان تصور نمود. آن حضرت(ع) در این باره می فرمایند:

 

فإنّ الله –سبحانه – قد إمتنّ علی جماعه هذه الأمّه فیما عقد بینهم من حبل هذه الألفه الّتی ینتقلون فی ظلّها و یأوون إلی کنفها بنعمه لایعرف أحد من المخلوقین لها قیمه لأنّها أرجح من کلّ ثمن و أجل من کلّ خطر.( نهج البلاغه، خطبه 192 و بحارالنوار ، ج34 ، ص 223)

 

خداوند بر این امّت ، منت گذارده و بین آنان ریسمان الفت ]و اتحاد[ را گره زده است که در سایه آن آمد و شد کنند و به کنف حمایت آن پناه گیرند؛ این نعمتی است که احدی نمی تواند بهایی برایش بگذارد؛ زیرا از هربهایی گران قدرتر و از هر چیز پرازشی ، با ارزش ترین است.

 

 

همان گونه که از درسهای مهم تاریخ و تجربه بشری و رهنمود قرآن و حدیث هم یکی این است که وحدت و همبستگی در هرجا و هر زمان و میان هر ملتی وجود داشته باشد ، برای آنان عزّت و کامیابی و پیروزی فراهم می آورد و از سوی دیگر ، تفرقه و تشتت و اختلاف و چند دستگی در هرجا و هرگاه و در هرگروهی رخ دهد ، ضعف و زبونی وشکست و نابودی و ناکامی را در پی دارد. این سنت تغییر ناپذیر تاریخ است و مسلمان و غیر مسلمان و شرقی وغربی و دیروز و امروز نمی شناسد.

 

هم از این رو اهل بیت عصمت و طهارت – علیهم السلام- نیز همچون پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) به عنوان هادیان امّت اسلامی ، همواره در پی تحقق این معنای عظیم بوده وکلام و سیره و رفتار آن بزرگواران از شاخص ترین الگوها برای تحقق انسجام اسلامی است به گونه ای که فقط با اندکی بررسی در روایات و سیره رفتاری ایشان، پی به شدت اهتمام آن بزرگواران به مقوله وحدت و انسجام اسلامی خواهیم برد و از عظمت این معنی نزد آنان به شگفت خواهیم آمد. پس چه بی راهه می رود اگر کسی ادعای پیروی از ایشان را داشته باشد و از این راه و مسیر را دنبال ننماید.

 

با این نگاه بود که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ملت ایران و حاکمیت اسلام ناب محمدی – صلی الله علیه و آله – در ایران ، حفظ وحدت و انسجام مسلمین از اصول و ارزشهای اصلی انقلاب به حساب آمد که در واقع نشأت گرفته از همان سیره و تعالیم اهل بیت –علیهم السلام – است.

 

 

 

معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه سخنان خود اظهارکرد:

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي در سال 1369 هجري شمسي به دستور مقام معظم رهبري و انتصاب دبير كل و اعضاي شوراي عالي از سوي معظم له آغاز به كار كرد.

 

هم اینک دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی حضرت آیت الله اراکی و رئیس شورای عالی آیت الله تسخیری هستند.

 

 

 

اسناد بالادستی و استراتژي مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 

وی در ادامه سخنان خود به اسناد بالادستی همچون دیدگاهها و اندیشه تقریبی امام خمینی و امام خامنه ای  اشاره و نکاتی از سند چشم انداز و استراتژی و اساسنامه و... اشاره وگفتند:

 

مفاهیم اصلی مورد نظر در حوزه وحدت و تقریب بالحاظ نظر مذاهب و علمای مسلمین چنین تعریف شده است:

 

1 ـ تقريب

 

از نظر مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي، تقريب عبارت است از:نزديك شدن پيروان مذاهب اسلامي براي شناخت يكديگر به منظور دست يابي به اخوت ديني بر اساس اصول مسلم و مشتركات اسلامي.

 

2 ـ وحدت اسلامي

 

وحدت اسلامي عبارت است از هم كاري و تعاون پيروان مذاهب اسلامي بر اساس اصول مسلم و مشترك اسلامي واتخاذ موضع واحد براي تحقق اهداف و مصالح عاليه امت اسلامي وموضع گيري واحد در برابر دشمنان اسلام واحترام به التزام قلبي و عملي هر يك از مسلمانان به مذهب خود.

 

3 ـ مذاهب اسلامي

 

 مقصود از مذاهب اسلامي آن دسته از مكاتب فقهي معروف اسلامي هستند كه داراي نظام اجتهادي منسجم و مستند به كتاب و سنت مي باشند.

 

حجت الاسلام والمسلمین گلزاده درادامه  مباني تقريب را چنین معرفی کردند:

 

حركت تقريب بين مذاهب بر مباني و اصولي كلي استوار است كه مهم ترين آن ها عبارت است از:

 

1 ـ قرآن كريم و سنت شريف نبوي دو منبع اساسي براي شريعت اسلام هستند و تمام مذاهب اسلامي در اين دو اصل مشترك‌اند و حجيت ساير منابع در گرو استناد به اين دو منبع اصلي است.

 

 2 ـ ايمان به اصول و اركان زير ملاك اسلاميت است:

 

الف ـ ايمان به وحدانيت خداوند تعالي (توحيد)

 

ب ـ ايمان به نبوت و خاتميت رسول اكرم حضرت محمد(صلي الله عليه و آله وسلم) و سنت پيامبر به عنوان يكي از منابع اصلي دين

 

 ج ـ ايمان به قرآن كريم و مفاهيم و احكام آن به عنوان اولين منبع دين اسلام

 

د ـ ايمان به معاد

 

هـ ـ عدم انكار ضروريات دين و تسليم شدن به اركان اسلام مثل نماز، زكات، روزه، حج، جهاد و…

 

3 ـ مشروعيت اجتهاد و آزادي بحث: اسلام با به رسميت شناختن اجتهاد در چارچوب منابع اصلي اسلامي اختلافات فكري را پذيرفته است. مسلمانان بايد اختلافات اجتهادي را امري طبيعي قلمداد كنند و به رأي ديگران احترام بگذارند.

 

4 ـ وحدت اسلامي يكي از ويژگي هاي امت اسلامي در قرآن مجيد و از اصول بسيار مهم آن است. اين اصل در موارد تزاحم با اصول داراي اهميت كم تر بر آنان مقدم مي شود.

 

5 ـ اصل برادري اسلامي مبنايي كلي براي تعامل بين مسلمانان است.

 

وی در معرفی چشم انداز و رسالت مجمع اظهار کرد:

 

رسالت مجمع جهاني تقريب عبارت است از: «ارتقاي سطح آشنايي و آگاهي و تعميق تفاهم بين پيروان مذاهب اسلامي و تقويت احترام متقابل و تحكيم رشته‌هاي اخوت در بين مسلمانان بدون هيچ گونه تمايزي از لحاظ تعلقات فرقه‌اي، قومي يا ملي آنان به منظور رسيدن به امت واحده اسلامي.»

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي مجموعه اي است متشكل از صد ها تن از علماي مذاهب اسلامي در كشورهاي مختلف جهان كه به عنوان يكي از مراكز مهم منادي تقريب و وحدت در جهان اسلام شناخته شده و زمينه‌ساز تعامل ميان پيروان مذاهب مختلف اسلامي مي باشد. اين مجمع در نظر دارد در آينده شرايط مطلوب ذيل را محقق گرداند:

 

1 ـ نزديك تر ساختن وضعيت جامعه امروز اسلامي به وضعيت عصر رسول اكرم(ص) به عنوان الگو از جهت برادري ديني و از بين‌بردن خصومت و تعصبات فرقه اي ميان پيروان مذاهب اسلامي.

 

2 ـ گسترش هم بستگي موجود ميان برخي از مذاهب اسلامي به ساير مذاهب اسلامي و تمام مسلمانان.

 

3 ـ پذيرش و مقبوليت عمومي مسلمانان نسبت به اختلافات مذهبي برخاسته از اجتهادات ضابطه مند.

 

 4 ـ الگو قراردادن رفتار ائمه مذاهب اسلامي با يكديگر و گسترش آن در ميان پيروان امروز آنان.

 

 

 

اصول و ارزش ها

 

وی گفت: مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي در حركت اصلاحي خود و انجام برنامه هايش به اين اصول و ارزش ها پايبند است:

 

ـ ضرورت هم كاري همه جانبه در موارد مورد اتفاق مسلمانان.

 

ـ لزوم موضع گيري هماهنگ و واحد در برابر دشمنان اسلام.

 

ـ پرهيز از نسبت دادن كفر و فسق و بدعت به يكديگر.

 

 ما مسلمانان با پذيرش مشروعيت اجتهاد در چارچوب منابع اصيل اسلامي بايستي لوازم و تبعات اين اصل را هم بپذيريم و اگر يك نظر اجتهادي از ديدگاه ما خطا بود، صاحب آن را به كفر و فسق متهم نكنيم. بنابراين، امور اختلافي را از رتبه كفر و ايمان به رتبه خطا و صواب بايد تنزل داد.

 

ـ برخورد محترمانه در امور اختلافي: وقتي اسلام نوعي شكيبايي ديني را در مناسبات خود با ساير اديان توصيه مي كند و از مسلمانان مي خواهد كه به مقدسات فكري و اعتقادي باطل ديگران بي حرمتي ننمايند، به طريق اولي در مناسبات بين مسلمانان، اصل اجتناب از بي حرمتي به مقدسات پيروان مذاهب اسلامي را مورد تأكيد قرار مي دهد و آنان را به معذور دانستن يكديگر در امور اختلافي دعوت مي نمايد.

 

ـ آزادي اختيار مذهب : اصل آزادي مذهبي به عنوان يك اصل كلي در روابط فردي جريان خواهد داشت. پس هر فرد در انتخاب مذهب اسلامي خود آزاد است. سازمان ها و دولت ها نبايستي مذهبي را به اجبار به ديگران تحميل نمايند بلكه بايد همه مذاهب اسلامي را به رسميت بشناسند.

 

ـ آزادي عمل به احكام شخصيه: در مسائل مربوط به احوال شخصيه، پيروان مذاهب اسلامي تابع مقررات مربوط به مذهب متبوع خود هستند؛ مگر در امور مربوط به نظم عمومي كه قوانين جاري كشور متبوع آنان حاكم خواهد بود.

 

ـ حل اختلافات از طريق گفت وگوي سالم و رعايت آداب آن: بر اساس آيه شريفه «فبشر عباد الذين يستمعون القول فيتبعون احسنه» قرآن كريم مسلمانان را به گفت وگوي مسالمت آميز و بدون هياهو با كفار و اهل كتاب، براي رسيدن به حقيقت، دعوت كرده است. بنابراين بر مسلمانان به طريق اولي لازم است اختلافات خود را از طريق گفت وگوي سالم و رعايت آداب آن حل و فصل نمايند.

 

ـ لزوم اهتمام همه مسلمانان به ابعاد عملي تقريب و تبلور ارزش هاي آن و نيز تلاش همه جانبه در راه اجراي شريعت اسلامي در تمام عرصه هاي زندگي.

 

 

 

معاون فرهنگی مجمع التقریب در ادامه سخنان خود اركان مجمع تقريب را دبیرکل, شورای عالی و مجمع عمومی معرفی کرد وگفت: اعضای شورای عای و مجمع عمومی همه از علما، متفكران و پيشوايان مذاهب اسلامي سراسر جهان هستند كه دارای فكر و اندیشه در ساحت تقريب مذاهب اسلامي  می باشند .

 

آیت الله اراکی دبير كل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی به عنوان مسوول عالي و رسمي مجمع التقریب بر همه فعاليت‌هاي علمي، فرهنگي، آموزشي، بين المللي، نشر كتاب و مجله و... نظارت و اشراف دارند.

 

 

 

گلزاده که از صاحب نظر ان تقریبی و کارشناس جهان اسلام است  در ادامه سخنان خود ضمن معرفی منشور وحدت به عنوان چراغ راه وحدت و تقریب و سندی راهبردی گفت:

 

در منشور وحدت برداشتن گام‌هاي زير هم براي تحقق تقريب مذاهب اسلامي لازم شمرده شده است:

 

1- ضرورت همكاري كامل در مواردي كه مسلمانان برآن اتفاق نظر دارند.

 

2- بسيج همه نيروهاي مادي و معنوي در راه اعتلاي كلمة الله و اجراي اسلام به‌عنوان استوارترين راه سعادت.

 

3- موضع­گيري هماهنگ و واحد در برابر دشمنان اسلام، به خصوص در مسائلي كه مورد اهتمام همه امت اسلامي است؛ مثل مسئله افغانستان، عراق و...

 

4- خودداري مسلمانان از تكفير، تفسيق وناسزاگويي به مخالفان مذهبي خود. ما به عنوان مسلماناني كه به مشروعيت اجتهاد در چارچوب منابع اسلامي باور داريم، بايد لوازم و تبعات اين اصل را نيز بپذيريم؛ هر چند، نظر اجتهادي ديگران به باور ما خطا باشد. بايد داوري خود درباره اختلافات را از سطح ايمان و كفر، به سطح درست و نادرست، تغيير دهيم. همچنين­ تكفير ديگران به خاطر لوازم گفته يا رأي آنان كه به گمان ما به انكار اصول دين منجر مي‌شود، ولي آنان خود اين لوازم را قبول ندارند، جايز نيست.

 

5- برخورد محترمانه با اختلافات، به عنوان نتيجه پذيرش تعدد اجتهاد در اسلام.

 

6- وقتي اسلام پيروان خود را به حكمت، موعظه حسنه و دوري از اعمال تحريك‌آميز در مناسبات خود با ساير اديان توصيه مي‌كند و از مسلمانان مي‌خواهد به عقايد باطل غير مسلمانان بي‌حرمتي ننمايند، به طريق اولي در مناسبات بين مسلمانان، بر اصل اجتناب از بي‌حرمتي به معتقدات پيروان مذاهب اسلامي و احترام به اهل بيت پاك رسول‌الله(ص) و اصحاب راست­کردارش تأكيد مي‌نمايد.

 

7- عدم تحميل پيروي از مذهبي خاص بر مردم توسط هيئت‌هاي ديني و حكومت­ها با سوءاستفاده از ضعف و نياز آنان؛ بايد با احترام به مذاهب اسلامي معتبر، بر اساس اصول ياد شده، پيروان آنها را از تمام حقوق شهروندي برخوردار ساخت.

 

8- در مسائل مربوط به احوال شخصيه، پيروان مذاهب اسلامي تابع مقررات مذهب متبوع خود هستند؛ اما در امور مربوط به نظم عمومي، قوانين جاري كشور متبوع آنان، حاكم خواهد بود.

 

9- از آن‌جا كه قرآن كريم مسلمانان را به اصل گفت­وگوي منطقي با ديگران به دور از هياهو و ايجاد رعب و به هدف دستيابي به حقيقت، دعوت كرده است، بنابراين بر مسلمانان واجب است اختلافات خود را از طريق گفت­وگوي مسالمت‌آميز و با رعايت آداب منطقي و اخلاقي حل كنند و در اين راه با تعيين هيئت‌هاي علما يا مشترك براي حل اختلافات فيمابين، گام‌هاي عملي بردارند و به بعد عملي تقريب و تبلور ارزش­هاي آن در زندگي اهتمام داشته باشند.

 

10- واگذاشتن بحث و گفت‌وگو در جنبه‌هاي تاريخي، عقيدتي و فقهي مورد اختلاف بين مسلمانان به متخصصان، تا با تكيه بر روح برادري، بي‌طرفي و حقيقت‌جويي انجام شود. از اين رو شايسته است مراكزي خاص براي گفت­وگو در مسائل عقيدتي، فقهي و تاريخي تأسيس گردد.

 

11- آموزش فقه وحدت اسلامي، آداب اختلاف، گفتگو و مناظره وآشنايي با اجتهاد در فقه، كلام، تفسير واحاديث مشترك و مقايسه بين آنها در فضايي از احترام متقابل و عدم خرده‌گيري نسبت به آراي يكديگر در مراكز علمي، دانشگاه‌ها و حوزه‌هاي علوم ديني.

 

12- احياي مكتب­هاي تربيتي پاي‌بند به كتاب و سنت، به عنوان وسيله‌اي براي كاهش گرايش‌هاي مادي افراطي و راه‌حلي جهت پيش‌گيري از فريب‌كاري مسلك­هاي نوظهور و ناآگاه نسبت به اصول اسلامي.

 

13- اهتمام علماي مذاهب به ترويج شيوه اعتدال و ميانه‌روي، با به‌كارگيري همه ابزارهاي علمي، ملاقات­ها، سمينارهاي علمي- تخصصي و كنفرانس­هاي عمومي با استفاده از مؤسسات «تقريبي» و با هدف تصحيح نگاه به مذاهب اعتقادي، فقهي و تربيتي به عنوان شيوه‌هاي گوناگون اجراي اسلام و اين­كه اختلاف بين مذاهب، اختلاف تنوع و تكامل است، نه اختلاف تضاد؛ و نيز ضرورت شناخت ويژگي‌ها و امتيازات هر يك از مذاهب و آشنايي با ادبيات آنها.

 

14- مقابله با مكاتب و گرايش­هاي فكري افراطي و تندرو كه با كتاب و سنت در تعارض است. در اين راه، افراط و تفريط و پذيرش دعوت‌هاي مختلف جايز نيست و بايد ضوابط مذكور درباره شرايط اسلامي بودن گروه­ها و گرايشات را در نظر داشت.

 

15- تأكيد بر عدم مسئوليت مذاهب اعتقادي، فقهي و تربيتي در برابر اعمال اشتباه افراد منتسب به آنها؛ مانند: كشتار بي­گناهان، هتك آبرو، تكفير، ناسزاگويي، نابود كردن سرمايه‌ها وغيره. و ضرورت اتخاذ تصميماتي براي جلوگيري از اعمالي كه شكاف بين مسلمانان را بيشتر مي‌كند و نسبت كفر و گمراهي را متوجه آنان مي‌سازد. و نيز تلاش براي دوري از اعمال تحريك كننده و فتنه‌انگيزي كه باعث خشم مسلمانان مي‌شود و به پراكندگي امت اسلامي فرا مي‌خواند.

 

16- انحصار صدور فتوا به دانشمنداني كه در شناخت كتاب خدا، سنت پيامبر اكرم(ص)، فقه و اصول تخصص داشته، و توانايي استنباط احكام شرعي از منابع آن را دارند و به موضوعات، اوضاع و احوال مردم و مقتضيات زمان آگاه هستند. و به منظور حل مشكلات، در صدور فتوى، اولويتها را مراعات مي‌نمايند.

 

 

 

در پایان مهمانان و شخصیتهای شیعه و سنی عراقی به دیدار حجت الاسلام والمسلمین دکتر مختاری رئیس پژوهشگاه مطالعات تقریبی رفتند و در دیداری صمیمی با رئیس پژوهشگاه به گفتگو پرداختند.

 

 

 

 

 

حجت الاسلام والمسلمین دکتر مختاری رئیس پژوهشگاه مطالعات تقریبی در این دیدار ضمن خیر مقدم به مهمانان گفت:

 

فعاليت های اين پژوهشگاه شامل تدوين موسوعه ها و کتب در زمينه موضوعات مصوب هيئت علمی، استخراج مشترکات، و تحشيه کتب ارزشمند بجای مانده از علماء سلف به منظور احياي ميراث فرهنگی مشترک، تأليف کتب درسی و غير درسی مقارن و غيره می باشد.

 

در حال حاضر پژوهشگاه ،چندپژوهشکده و گروه علمی همچون: علوم قرآن و حدیث،فقه و حقوق،تاریخ و سیره،کلام و عرفان،احیای میراث تقریبی،موسوعه ها و فرهنگ نامه ها،حکومت اسلامی و...می باشد .

 

وی اظهار کرد: گروه مجمع الحوار پژوهشگاه فعالیتهای مختلفی را داشته و گروه هایی از اندیشمندان و علمای اندونزی، موریتانی، هندوستان و... به ایران آمده و هم اندیشی و حوار درخوری ارائه دادند.

 

وی گفت اهداف مهمی پژوهشگاه دارد که اهم آن عبارت است از:

 

1-برجسته سازی منابع و آراء مشترک فریقین در علوم مختلف اسلامی با محوریت کتاب و سنت؛

 

2-بازشناسی ، دستیابی و تدوین منهج مشترک در پرداختن، به قضایای مورد اختلاف؛

 

3-تبدیل اختلاف به بحث های علمی و قرار دادن آن در چارچوب های تفاهم بخش و وحدت آفرین؛

 

4-دستیابی به راه های علمی در مواجهه با چالش های مشترک؛

 

5-زمینه سازی مناسب برای ارتقای فعالیت های پژوهشی مرتبط؛

 

6-شناسایی موانع تقریب و ارائه راه حل های لازم در این زمینه؛

 

7-نشان دادن چهره واقعي مذاهب اسلامی و شناخت بزرگان دين.

 

8-پاسخ صادقانه به سوءظن‌ها و شبهات رايج پيرامون مسأله اختلاف آرا و سعی در از بين بردن آنها در ميان پيروان مذاهب اسلامی.

 

9-احاطه بر دستاوردهای علمی و تمدنی مسلمانان در تمام سطوح و ايجاد بستر مناسب برای تبادل افکار ميان متفکرين مسلمان.

 

10-دفاع علمی و منطقی از مفاهيم و موضوعات اسلامی و آشکار نمودن حقيقت دين اسلام و برتری آن نسبت به ساير اديان و مذاهب.

 

 

 

 

0 نظر

  1. محبوب‌ترین‌ها
  2. آخرین‌ها
  3. ویژه‌ها