درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

دوشنبه 1 آبان 1396 2 صفر 1439 Monday 23 October 2017
شهرستانی، سید هبة‌الدین
1395/03/27 272

شهرستانی، سید هبة‌الدین

 آیت‌الله سید هبة‌الدین شهرستانی (1301 – 1386 ه.ق) از علمای شیعه و از اعضای «جماعة التقریب بین المذاهب الاسلامیة» است.

 

آیت‌الله سید هبة‌الدین شهرستانی (1301 – 1386 ه.ق) از علمای شیعه و از اعضای «جماعة التقریب بین المذاهب الاسلامیة» از استادان او می‌توان به آیات عظام آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی، فتح‌الله شریعت اصفهانی، اشاره کرد.

او رسالة «نزاهة المصحف الشریف عن النسخ و النقض و التحریف» را نوشته است. همچنین در پاسخ به سؤالی درباره تفسیر (آیه شریفه 9 سوره حجر) موضوع تحریف، در نوشتاری با عنوان «الدلائل و المسائل» دیدگاه و عقیده خود را مبنی بر صیانت قرآن از تحریف بیان کرده است و در آن تصریح دارد که قرآن موجود در میان مسلمانان دقیقاً همان قرآنی است که از سوی خداوند متعال بر پیامبر اکرم (ص) نازل‌شده است و در این زمینه ادلة کافی و وافی از تاریخ و حدیث موجود است. در این میان برخی از حشویه و نیز محدثان ظاهربین بر پایة اخباری ضعیف است.

آیت‌الله رضا استادی می‌نویسد:

سيد هبة‌الدين شهرستانى در چند تأليف خود، مانند تنزيه التنزيل كه به فارسى هم ترجمه‌شده و القرآن امام الكل و الدلائل و المسائل و تفسير حجةالاسلام و تفسير المحيط. برخى از اين كتاب‌ها چاپ‌شده است. گاهى به ذهن مى‌آيد هنگامی‌که كتاب «فصل الخطاب» در حوزه علميه سامرا تأليف شد، عکس‌العمل حوزويان، چه بوده است؟

مرحوم شهرستانى مى‌نويسد كه در آن روزگار، به هيچ محفل و مجلسى از حوزه علميه وارد نمى‌شديم مگر این‌که انتقاد شديد بر فصل الخطاب و مؤلف و ناشر آن مطرح بود.

بنابراين، اين كتاب، موردقبول حوزويان آن زمان و آن سامان نيز نبوده است.

منابع

هبة الدین الشهرستانی. الدلائل و المسائل. مجلة المرشد، المجلد الثالث، ربیع الأول 1347 - الجزء 5، از 205 تا 212. این مقاله از پایگاه نور مگز « www.noormags.com» قابل دریافت است. (آخرین دسترسی: فروردین 1393 ه.ش)

رسالة «نزاهة المصحف الشریف عن النسخ و النقض و التحریف» به نقل از آقابزرگ طهرانی در الذريعة الی تصانيف الشيعة ج 24 ص 105.

سید هبة الدین شهرستانی (1332 ه.ش) قرآن یک معجزه دائم (ترجمه) میر‌ سید‌‌ جعفر غضبان، یزد: چاپخانه پاینده، 2 ج در یک مجلد.

دربارة زندگی او نک:

عبد الستار حسنی (1429 ه.ق) السید هبة‌الدین الحسینی ‌الشهرستانی حیاته و نشاطه‌ العلمی والاجتماعی (۱۳۰۱-۱۳۸۶ ه) قم: موسسة تراث ‌الشیعة‏، ۵۵۰ ص.