درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

پنجشنبه 3 خرداد 1397 9 رمضان 1439 Thursday 24 May 2018
خویی، سید ابوالقاسم
1394/11/14 588

خویی، سید ابوالقاسم

 آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی (1317 – 1413 ه.ق) فقیه و مرجع تقلید بزرگ شیعه در دوران معاصر است.

از استادان او عبارت‌اند از آیات عظام فتح‌الله شریعت اصفهانی (۱۲۸۹ - ۱۳۶۱ ق)، ضیاءالدین عراقی، مهدی مازندرانی (متوفی ۱۳۴۲ ق)، محمدحسین اصفهانی (۱۲۹۶ - ۱۳۶۱ ق)، محمدحسین نائینی (۱۲۷۳ - ۱۳۵۵ ق)، محمدجواد بلاغی نجفی (۱۲۸۲ - ۱۳۵۲ ه.ق) و سید حسین بادکوبه‌ای (۱۲۹۳ – ۱۳۵۸ ه.ق)

فهرست شاگردان ایشان در فقه بسیار طولانی است و این نشان از توفیق و سطح عالی تدریس آیت‌الله‌العظمی خویی دارد. از شاگردان معروف او می‌توان به آیات عظام شهید سید محمدباقر صدر، میرزا جواد آقا تبریزی، سید علی سیستانی، مجتبی لنکرانی، محمد اسحاق فیاض، میرزاعلی غروی تبریزی، سید محمدحسین فضل‌الله، محمدجواد مغنیه (مؤلف «الفقه علی مذاهب الخمسه» و تفسیر الکاشف»)، محمدباقر شریف القرشی، سید محمود الهاشمی، عبدالهادی الفضلی، محمدتقی جعفری، سید محمدتقی حسینی جلالی، محمدمهدی الاصفی و ده‌ها تن دیگر نام برد. تمام شاگردان او از مدافعان عقیده پاک صیانت قرآن از هرگونه تحریف لفظی بوده‌اند. این موضوع در تقریراتی که بر درس خارج اصول آیت‌الله خویی نوشته‌شده است، کاملاً نمایان است. برای مثال می‌توان به کتاب «الهدایة فی اصول الفقه» اشاره کرد که تقریرات درس آن جناب است که توسط آیت‌الله شیخ حسن صافی اصفهانی نوشته‌شده است و در مجلد سوم آن (ص 134) تأکید شده است که عقیده تحریف قرآن، عقیده‌ای باطل و نادرست است؛ نه چیزی از قرآن کم شده و نه چیزی به آن افزوده‌شده است.

علاوه بر تدریس مستمر تحریف ناپذیری قرآن، آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی در کتاب «البیان فی تفسیر القرآن» به مباحث مربوط به تحریف ناپذیری قرآن اشاره‌کرده‌اند. (ص 197 تا 263) بخش مربوط به مباحث صیانت قرآن از تحریف گاه در قالب مقالات مجلات مختلف با عنوان «صیانة القرآن من التحریف» منتشرشده است. کتاب مذکور از بهترین آثاری است که به‌تفصیل به رد عقیده تحریف قرآن و اثبات تحریف ناپذیری آن پرداخته است.

برخی از شاگردان سید ابوالقاسم خویی که در فصل حاضر به منابع آن‌ها در دفاع از صیانت قرآن اشاره‌شده است، عبارت‌اند از: (به مدخل نام هر یک رجوع شود.)

-        آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی.

-        آیت‌الله محمدهادی معرفت.

-        آیت‌الله رضا استادی.

-        محمدتقی جعفری.

-        محمدابراهیم جناتی.

-        آیت‌الله سید محمدرضا جلالی.

-        آیت‌الله شهید سید محمدباقر صدر.

-        آیت‌الله شهید سید محمدباقر حکیم.

-        آیت‌الله باقر شریف القرشی.

-        آیت‌الله سید محمدحسین فضل‌الله.

-        آیت‌الله محمد السبزواری.

-        استاد محمدباقر بهبودی.

-        استاد سید جعفر شهیدی.

-        آیت‌الله تقی طباطبایی قمی.

منابع

سید ابوالقاسم خویی (1401 ه.ق) البیان فی تفسیر القرآن. انوار الهدی (ط 8) این کتاب توسط محمدصادق نجمی و هاشم زاده هریسی به فارسی ترجمه و منتشرشده است. (تهران، ط 2، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: 1385، 727 ص)

سید ابوالقاسم خویی (1417 ه.ق) الهدایة فی أصول الفقه (تقریرات حسن صافی اصفهانی) قم (ط 1) مؤسسه صاحب‌الامر (عج)، چ 3.