درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

پنجشنبه 23 آذر 1396 25 ربیع‌الاول 1439 Thursday 14 December 2017
خمینی، سید روح‌الله
1394/07/15 1984

خمینی، سید روح‌الله

 

آیت‌الله‌العظمی سید روح‌الله مصطفوی خمینی (1320 – 1409 ه.ق) معروف به امام خمینی، از مراجع بزرگ تقلید شیعه و از شاگردان ممتاز آیات عظام عبدالکریم حائری یزدی، محمدعلی شاه‌آبادی، سید علی یثربی کاشانی، محمدتقی خوانساری، محمد گلپایگانی بودند.

[معرفی اجمالی]

آیت‌الله‌العظمی سید روح‌الله مصطفوی خمینی (1320 – 1409 ه.ق) معروف به امام خمینی، از مراجع بزرگ تقلید شیعه و از شاگردان ممتاز آیات عظام عبدالکریم حائری یزدی، محمدعلی شاه‌آبادی، سید علی یثربی کاشانی، محمدتقی خوانساری، محمد گلپایگانی بودند.

[عقیده: کتابنا واحد]

امام خمينى در كتاب «انوار الهداية» که حاشیه ایشان بر کتاب «کفایة الاصول» آخوند خراسانی است، تأکید دارد که صغرا و کبرای ادعای وقوع تحریف در قرآن ممنوع است و خوانندگان را به مقدمه تفسیر «آلاء الرحمن» مرحوم شیخ محمدجواد بلاغی ارجاع می‌دهد. ایشان عقیده تحريف قرآن را شدیداً موردانتقاد قرار داده و كتاب محدث نوری را ازنظر علمى و عملى فاقد اعتبار می‌داند؛ زیرا بر پایة رواياتی ضعيف و نامعتبر تنظیم‌شده است که موردپذیرش بزرگان شیعه همچون ثقة الاسلام كلينى و شيخ صدوق و شيخ طوسى نیستند. هدف محدث نوری از نگارش کتاب فصل الخطاب آن بود که نشان دهد نام حضرت علی (ع) از قرآن افتاده است. امام خمینی در پاسخ به او و امثالش می‌نویسد اگر نام حضرت و اهل‌بیت ایشان در قرآن موجود بوده است، پس چرا اميرالمؤمنين، فاطمه، حسن و حسين علیهم‌السلام و سلمان و ابوذر و مقداد و عمار و ساير اصحاب كه همواره براى خلافت آن حضرت احتجاج مى‏كردند، به هيچ‏يك از اين آيات نازل‌شده و براهين قطعى از كتاب الهى احتجاج نكردند؟ و تنها بر احادیث نبوی (ص) تأکید کردند؛ و چرا پيامبر اكرم (ص) به هنگام مرگ نياز به قلم و دوات داشتند تا تصريح به اسم على (ع) كنند؟ آيا كلام خود را مؤثرتر از كلام وحى الهى مى‏دانستند؟ و اگر قرآن پر از اسم اميرالمؤمنين و فرزندان معصومين و فضايل و اثبات خلافتشان بود، چرا پيامبر (ص) در آخر سنين عمرشان در حجّة الوداع از ابلاغ آيه تبليغ بيم داشتند تا جايى كه آيه نازل شد كه «وَ الله يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ» امام خمينى (ره) فساد «قول فضيح و رأى شنيع» عقیده محدث نوری را واضح‏تر از آن می‌داند که بر كسى پوشيده باشد. نیز مرحوم امام ره در ضمن مباحث حجیت ظواهر قرآن در کتاب «تهذيب الاصول» که تقریرات آیت‌الله سبحانی است، بر صیانت قرآن از تحریف تأکید کرده‌ و روایاتی را که از آن‌ها تحریف برداشت‌شده است به سه دسته تقسیم کرده‌اند:

روایات ضعیف که با آن نمی‌تواند استدلال کرد.

روایات ساختگی که شواهد جعلی بودن در آن‌ها نمایان است.

روایات صحیح که اگر در مفاد آن‌ها کاملاً دقت گردد روشن می‌شود که مقصود از تحریف در آیات قرآن، تحریف معانی آن‌هاست نه تغییر الفاظشان. (سبحانی، 1389: 143- 144)

همچنین در مطالب سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های ایشان، بر محفوظ ماندن و صیانت قرآن از تحریف تأکید شده است. برای مثال امام خمینی در تاریخ 2 / 5 / 1357 ه.ش و در زمان اقامت در نوفل‌لوشاتو پاریس، در جمع دانشجویان و ایرانیان مقیم خارج از کشور، چنین گفته‌اند:

مذهب یهود و همین‌طور مذهب نصارا انحرافات پیداکرده است، دست در آن واردشده است. مذهب اسلام که سندش قرآن است و محفوظ هست، حتی یک کلمه تغییر نکرده است؛ این‌طور است که قرآن مشتمل بر همه‌چیز است؛ یعنی یک کتاب آدم سازی است. همان‌طوری که آدم همه‌چیز است: معنویت دارد، مادیت دارد، ظاهر دارد، باطن دارد، قرآن کریم هم که آمده است این انسان را بسازد، همۀ ابعاد انسان را می‏سازد؛ یعنی کلیۀ احتیاجاتی که انسان دارد،... (صحیفه امام، 4 / 448)

همچنین امام خمینی در موارد متعددی تأکید کرده‌اند که اگر روایتی با نص صریح قرآن در تعارض باشد؛ برای مثال دلالت کند بر اینکه نباید نهی از منکر کرد، آن روایت را باید به دیوار زد و بدان عمل نکرد. (صحیفه امام، 21 / 16؛ 3 / 340) این سخن بر پایة روایات عرضه حدیث به قرآن است که از ادله‌ مهمی است که بر صیانت قرآن از تحریف اقامه می‌شود.

منابع

امام خمینی (1415 ه.ق) انوار الهداية فى التعليقة على الكفاية، قم، ج 1/ 244)

امام خمینی صحیفه امام بر اساس نرم‌افزار صحیفه امام مرکز نشر و تنظیم آثار امام خمینی (ره)

امام خمینی (1382 ه.ش) تهذیب الأصول (تقریرات) جعفر سبحانی تبریزی. قم، مؤسسة النشر الاسلامی، 2 ج.