درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

جمعه 29 تير 1397 7 ذی‌القعده 1439 Friday 20 July 2018
تسخیری، محمدعلی
1394/07/22 967

تسخیری، محمدعلی

 آیت‌الله حاج شیخ محمدعلی تسخیری (متولد 1323 ه.ق نجف اشرف) فقیه و مفسر برجستة معاصر شیعه و از شاگردان آیت‌الله شهید سید محمدباقر صدر (ره) و امام خمینی (ره) در حوزه علمیه نجف اشرف است.

از سمت های ایشان می توان به دبیرکلی مجمع جهانی تقریب اشاره کرد که در طی آن تلاش‌های بی‌وقفه‌ای را در جهت تحقق وحدت اسلامی و دفاع از کیان اسلام بر ضد مطامع دشمنان و استعمارگران انجام داده ‌است و به‌حق باید او را سفیر فرهنگی جهان اسلام دانست و این تلاش و برنامه همه‌جانبه برای تحقق وحدت اسلامی همگی بر پایة قرآن بوده است. چنانکه «قرآن کریم» را محور نخست وحدت اسلامی معرفی می‌کنند:

قرآن کریم مهم‌ترین عامل وحدت اسلامی است و برنامه همه‌جانبه علمی و بزرگی را برای تحقق آن در نظر گرفته است. (تسخیری، 1391: 22)

آیت‌الله تسخیری به همراه حجت‌الاسلام محمد سعید نعمانی تفسیری بر قرآن با عنوان «تفسیر القرآن الکریم» نوشته‌اند. نگارش این تفسیر به خواست مرحوم آیت‌الله شهید سید محمدباقر صدر آغاز شد. تفسیر مذکور بر طبق روایات اهل‌بیت (ع) همراه با توجه به ابعاد اجتماعی و سیاسی آیات قرآن کریم، مانند ارائه تحلیل‌های اجتماعی در مواردی مانند مسئله تحریم ربا است. همچنین کوشش شده است تا تفسیر به‌گونه‌ای روان و جامع و درعین‌حال مختصر طراحی شود.

در خصوص موضوع تحریف ناپذیری قرآن کریم، آیت‌الله تسخیری در مقاله «دراسات و مقالات: القرآن الکریم کما تصوره روایات اصول الکافی»‌ نادرستی نسبت تحریف قرآن به شیخ کلینی را نشان می‌دهد. ایشان همچنین در پاسخ به افتراهای زرقاوی و گروهک تکفیری‌اش که به‌دروغ تحریف قرآن را به شیعیان نسبت داده‌اند، می‌نویسند:

حقیقتی که علمای شیعه آن را مورد تأکید قرار داده‌اند، این است که در گذشته کسانی چنین گرایش باطلی [اعتقاد به تحریف قرآن] داشته‌اند، ولی جریان علمای شیعه آن را رد کرده و دلایل قوی بر تحریف نشدن قرآن ارائه کرده است؛ ازجمله آنان روحانی بزرگوار آیت‌الله خویی است که پس از استدلال قوی در بطلان قول به تحریف قرآن در کتاب خود «البیان» (ص 233) می‌نویسد شیخ صدوق رئیس المحدثین نسبت به تحریف نشدن، تصریح کرده و قول به تحریف نشدن قرآن را از معتقدات امامیه برشمرده است، از جملة علمای بزرگ شیعه شیخ الطائفه طوسی است که از استاد خود سید مرتضی علم الهدی چنین قولی را نقل کرده است، سپس علمای شیعه بزرگی ازجمله مرحوم طبرسی، شیخ جعفر آل کاشف الغطا و علامه گران‌قدر الشهشهانی و دیگران را نیز در همین راستا یادکرده است و با این جمله سخن خود را به پایان برده است: آنچه میان علمای شیعه به‌اتفاق مسلم است قول به تحریف نشدن قرآن می‌باشد. (تسخیری، 1391: 268-269)

منابع

محمدعلی تسخیری (بهمن 1358 ه.ش) دراسات و مقالات: القرآن الکریم کما تصوره روایات اصول الکافی، رسالة التقریب، شماره 59، از 37 تا 44.

مقاله مذکور توسط آقای محمد مقدس با مشخصات زیر به فارسی ترجمه‌شده است:

محمدعلی تسخیری (بهار 1387 ه.ش) (مقاله) قرآن کریم در آیینه روایات اصول کافی، (ترجمه محمد مقدس، مجله سفینه، شماره 18، ص 156 – 166.

محمدعلی تسخیری (1391 ه.ش) رسالت ما تقریب در اندیشه وحدت در عمل. (ترجمه) محمد مقدس. تهران (چاپ اول) مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی - معاونت فرهنگی.

درباره ویژگی‌های تفسیر ایشان ببینید: محمدعلی تسخیری (پاییز 1373 ه.ش) تفسیر القرآن الکریم، بینات، شماره 3، از 135 تا 138.

نشانی وبگاه رسمی ایشان (taskhiri.ir) است.