درباره مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی

 مساله وحدت و تقريب مذاهب اسلامی، از ديرباز همواره جز اهداف و آمال آزاد انديشان، متفکران و شخصيت‌های مصلح سياسی و مذهبی بوده و تلاش برای تحقق آن در اعصار گوناگون، با نشيب و فراز فراوان روبرو گرديده است. از ابتدای تشکيل نظام جمهوری اسلامی ايران نيز وصول به اين هدف مقدس، که متکی به ريشه های استوار در کتاب و سنت می باشد، يکی از بزرگترين اهداف رهبر کبير انقلاب، حضرت امام خمينی (ره) بوده است.

 

طرح مساله تقريب مذاهب در جهان اسلام، به معنای «نزديک شدن پيروان مذاهب اسلامی با هدف تعارف و شناخت يکديگر به منظور دستيابی به تئالف و اخوت دينی بر اساس اصول مسلم و مشترکات اسلامی»، در پی ناهمسازگري ها و تفرقه های موجود ميان جوامع مختلف اسلامی آغاز گرديد. تبعات ناشی از اين مسئله، در روابط قومی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مسلمانان هويدا گرديد. به موازات پيدايش اين اختلافات، تلاش در جهت همبستگی و وحدت ميان مسلمانان از سوی دانشمندان و مصلحان جامعه اسلامی نيز آغاز شد. در اثر اين تلاش‌ها، تا قرن ششم هجری شاهد تلاقی گسترده انديشه ميان عالمان و حاملان حديث از مذاهب مختلف اسلامی هستيم. در اين دوران، وجود مناظره های علمی بسيار ميان انديشمندان و در اغلب موارد واقع گرايی و تلاش در جهت پيشبرد مطالعات علمی و پژوهشی بدون ابراز تعصب ناروا نسبت به يک مذهب خاص، نشان از نزديکی و همسازگرايی فرق گوناگون اسلامی دارد.

 

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ، مؤسسه اي است اسلامي، علمي، فرهنگي و جهاني با ماهیت غير انتفاعي كه به دستور حضرت آيت الله خامنه اي ، ولي امر مسلمين در سال 1369 هجري شمسي برای مدت نا محدود تأسيس شد و داراي شخصيت حقوقي مستقل است . و محل اصلي آن تهران می باشد و مي تواند در صورت ضرورت در نقاط مهم ايران و ساير كشورهاي جهان شعب يا دفاتري تأسيس كند.

 

جمعه 1 تير 1397 8 شوال 1439 Friday 22 June 2018
راههاي تقريب مذاهب اسلامي و وحدت مسلمانان
1395/05/20 564

راههاي تقريب مذاهب اسلامي و وحدت مسلمانان

 

 

به گفته ایشان یازدهمین طرح، طرح دار التقریب قاهره می باشد که مبنی بر ارج نهادن و قدر شناسی از همه تلاشها مذهبی و به رسمیت شناختن مذاهب اسلامی و گشودن باب تخییر در پیروی از مذاهب فقهی است

 

 

چکیده: 

استاد آيه ا... محمد واعظ زاده خراساني، شخصيت فرهيخته اي است كه بيش از هر چيز با انديشه‌هاي تقريب جويانه و تلاشهاي مصلحانه در راه نزديكي مذاهب اسلامي به يكديگر شناخته شده است. در نوشتاري از ايشان كه  ادامه در مي‌آيد طرحهاي علمي وحدت و تقريب مذاهب اسلامي مورد بررسي قرار مي‌گيرد. ايشان اين طرحها را در دو دسته متمايز طرحهاي سياسي و علمي تقريب مذاهب مورد بحث قرار داده است و در بخش نخست از طرحهاي سياسي كه در مسير تحقق وحدت مسلمين به كار آيد سخن به ميان آورده و آنها را در چهار بخش توضيح مي‌دهد: نخست؛ طرح حكومت واحد اسلامي در جهان كه به عقيده نامبرده با توجه به واقعيات جاري در كشورهاي اسلامي از حد خيال و آرزو فراتر نمي‌رود. دوم؛ طرح تشكيل اتحاد جماهير اسلامي كه گرچه مي‌تواند روشي علمي براي همگون كردن سياست خارجي و اقتصاد و پاسداشت فرهنگ و تمدن اسلامی باشد به دلیل موانع سیاسی و اجتماعی و تضاد موجود بین گروههای اسلامی در جهان اسلام مجالی برای تحقق عملی نمی یابد.

سوم؛ طرح وحدت رهبری یا شورای رهبری که در جهان اسلام موافقان و منادیانی داشته و به عقیده نامبرده با واقع نگری شرایط کنونی جهان اسلام هم سازگارتر است.

چهارم؛ طرح پیمانهای همکاری مشترک کشورهای اسلامی در ابعاد مختلف، فرهنگی، دفاعی، اقتصادی است که ریشه در دستورهای قرآن و سنت داشته و اگر به درستی مورد اجرا گذاشته شود سهم مهمی در گردآوردن مسلمین و تقویت توان آنها خواهد داشت.

در بخش دوم نامبرده در زمینه طرحهای علمی تقریب از یازده طرح قابل تصور یاد کرده و بیش از همه به تبیین جوانب به دو طرح آخر می پردازد. به گفته وی دهمین طرح پیشنهاد مرحوم آیت ا... العظمی بروجردی است که بر اساس آن باید از طرح مسایل تاریخی مربوط به خلافت پیامبر و بعضی از موضوعات حساسیت آفرین بنا بر ضرورت خودداری کرده و بر اصل «مرجعیت علمی اهل بیت» تاکید کرد. وی بر این باور است با این رویکرد می توان راهی به روی پیروان مذاهب اسلامی گشود که به مطالعه و بررسی مذهب اهل بیت رو آوردند. چنانچه همین رویکرد در گرایش تقریبی دار التقریب قاهره مثمر ثمر واقع شد. ضمنا در این رویکرد هیچ یک از مبانی و اصول کلامی و عقیدتی مذهب هم فدا نمی شود.

به گفته ایشان یازدهمین طرح، طرح دار التقریب قاهره می باشد که مبنی بر ارج نهادن و قدر شناسی از همه تلاشها مذهبی و به رسمیت شناختن مذاهب اسلامی و گشودن باب تخییر در پیروی از مذاهب فقهی است، در این طرح لزوم گسترش گفتگوهای فقهی و ترک مجادلات کلامی و تاریخی تاکید به عمل می آید و بر این امر اصرار می گردد که اختلافات مذهبی ناشی از اختلاف مجتهدان در مسایل فرعی است در حالی که در مسایل ضروری و اجماعی فقه همه مذاهب وحدت نظر دارند.

راه های تقریب مذاهب را به طور کلی می توان به دو دسته تقسیم کرد: سیاسی و علمی

0 نظر